فانتوم جدید
آشنایی مختصر با سیستم های آویونیک جنگنده اف22
رادار AN/APG-77 نصب شده بر روي جنگندهء رادرگريز و فوق پيشرفتهء F/A-22 Raptor، امروزه در جهان، داراي بيشترين ميزان برد كشف و شناسايي، و كمترين تشعشعاتي است كه ممكن است دشمن را متوجه خود ساخته و باعث شناسايي شدن اف22 گردند.

سيستم شناسايي اهداف هوايي تعبيه شده در اف22، اين امكان را ميسر ميسازد تا همكاري تنگاتنگي با شكاريهاي اف-15 و اف-16 به انجام رساند و مشخصات اهداف شناسايي شدهء خود را به سيستم آنها انتقال دهد

گيرندهء اخطار راداري AN/ALR-94 كه يك سامانهء Passive (غيرفعال = بدون تشعشع) محسوب ميشود، قادر است تمامي سيگنالهاي راداري را در محدودهاي بسيار وسيع در اطراف جنگندهء اف22 شناسايي نمايد. اين سامانهء اطلاعات خود را با تركيب سيگنالهاي دريافت شده از بيش از 30 دستگاه آنتن كه به شكل كاملن آئروديناميكي در بالها و بدنهء اف22 جايگذاري شدهاند، بدست ميآورد؛ - كه طبق ادعاي رئيس پيشين كارخانجات لاكهيد مارتين، آقاي تام باربيج، - مخلوطي از پيشرفتهترين و بالاترين تكنولوژي الكترونيك در ساخت آن به كار گرفته شده است. اين سامانه (گيرندهء اخطار راداري) داراي بردي فراتر از 250 ناتيكال مايل ميباشد كه از برد رادار اف22 نيز فراتر ميرود. اين سامانه، به خلبان اف-22 اين امكان را ميدهد تا كمتر از رادار هواپيما بهره ببرد و بدين ترتيب، احتمال شناسايي هواپيما و مخفيكاري آن در برابر رادارهاي دشمن، به حداقل ممكن برسد.

موشك AIM-120C اندكي پس از شليك توسط اف22
به دليل برد بيشتر سامانهء گيرندهء اخطار راداري نسبت به سيستم رادار، به هنگامي كه اهداف هوايي دشمن در حال نزديك شدن به اف22 هستند، سامانهء AN/ALR-94، به طور خودكار، راهنماييهاي لازم را جهت رهگيري نشدن جنگنده، در اختيار رادار AN/APG-77 قرار ميدهد. اين اطلاعات تنها به وسيلهء آنتن بسيار كوچكي كه بين 2 + تا 2 - درجه در سطح افق به اطراف ميچرخد، در اختيار گيرندهء اخطار راداري قرار داده ميشود.

سامانهء رادار AN/APG-77 كه از نوع اسكن الكترونيكي يا AESA محسوب ميگردد، به منظور ايجاد برتري هوايي با لحاظ عمليات ضربتي ساخته شده است. اصليترين ويژگي اين رادار، قابليت حداقل اثرگذاري يا مشاهده شدن توسط دشمن، ديد فعال و پيوسته، و اسكن الكترونيكي اهداف چندگانه هوايي در همهگونه شرائط گوناگون آب و هوايي ميباشد. رادار AN/APG-77 در هر ثانيه، 1000 بار تغيير فركانس ميدهد تا احتمال شناسايي شدنش توسط دشمن، به حداقل ممكن كاهش پيدا كند. اين رادار همچنين قادر است با انتشار امواجي، گيرندهها و حسگرهاي دشمن را لبريز و مغشوش نمايد و بدين ترتيب، امكان يك حملهء الكترونيكي براي اف22 محيا ميگردد.

گيرندهء اخطار راداري، اطلاعات خود را با تركيب سيگنالهاي دريافت شده از بيش از 30 دستگاه آنتن كه به شكل كاملن آئروديناميكي در بالها و بدنهء اف22 جايگذاري شدهاند، بدست ميآورد

اطلاعات كسب شده توسط آنتن رادار، توسط دو تراشهء بسيار پيشرفتهء ساخت شركت Raytheon مورد پردازش قرار ميگيرد. (اين دو تراشه، در اصطلاح CIP يا Common Integrated Processor نام دارند.) هر CIP در فركانس كاري 10.5 گيگاهرتز كار ميكند و 300 مگابايت حافظه دارد. اطلاعات مورد نياز، از طريق رادار و ساير سامانههاي مستقيم و غيرمستقيم جمعآوري شده و سپس توسط CIP مورد پالايش قرار ميگيرد و سپس به شكلي قابل فهم و آسان بر روي نمايشگرهاي درون كابين در اختيار خلبان قرار داده ميشود تا خلبان در وضعيتهاي دشوار، قادر به ادامهء نبرد باشد.
نرم افزارهاي مورد استفاده در اف22، تركيبي از 1.7 ميليون خط برنامه هستند كه اغلبشان، اطلاعات كسب شده توسط آنتن رادار را مورد پردازش قرار ميدهند. برد رادار اف22 چيزي در حدود 125 تا 150 مايل تخمين زده ميشود، با اين حال، برنامهاي جهت افزايش برد آن تا 250 مايل و بيشتر و استفاده از آنتنهاي گيرندهء افزونتر، تدارك ديده شده است.

آزمون موتورهاي اف22 (در اين تصوير، سيستم تغيير بردار رانش به خوبي مشخص است)
يكي از برتريهاي اف22، استفاده از موتورهايي پرقدرت با امكان تغيير بردار رانش است كه قابليت مانور اين جنگنده و شركت آن در نبردهاي نزديك هوايي را بسيار آسان ميكند. در نبردهاي نزديك هوايي، نمايشگر سربالا و بسيار پيشرفتهء اف22 كه با رادار يكپارچه شده است، كمك فراواني به خلبان ميكند.
جنگندهء اف22، داراي برخي ويژگيها و قابليتهاي بسيار خاص نسبت به اندازه و وظيفهء تعريف شدهاش ميباشد. به عنوان مثال اين جنگنده قادر است تهديدات و خطرات احتمالي موجود كشف شده را از طريق خطوط داده، از هواپيماي شناسايي و تحليلگر خطرات موسوم به RC-135 Rivet Joint كسب نمايد.

هواپيماهاي جاسوسي - شناسايي RC-135 Rivet Joint قادر است از صدها مايل دورتر، سيگنالهاي الكترومغناطيسي جنگنده - بمبافكنهاي دشمن را تشخيص دهد و با تجزيه و تحليل دادههاي كسب شده، هواپيماهاي شكاري نظير F-15C يا F/A-22 را در جهتي صحيح به سمت درگيري با اين اهداف، راهنمايي كند. اين هواپيما، 34 نفر خدمه دارد كه مشتمل بر خلبان و كمك، افسران جنگ الكترونيك، اپراتورهاي اطلاعات و امنيت و مهندسين سامانههاي پيشاخطار ميباشد.
به دليل حفظ قابليت مخفيكاري پيشبيني شده در اف22، برخي از ادوات و سامانهها، آن چنان كه بايد قدرتمند طراحي نشدهاند، و در برخي مواقع نياز است تا جنگنده، صدها مايل به سمت ميدان جنگ نزديك شود تا جبران اين نواقص گردد.

پرسنل فني، در حال نصب موشك ميانبرد هوا به هواي AIM-120C در محفظهء دروني جنگندهء اف-22
اف22 را از نظر قابليت و كاركردش، ميتوان يك آواكس كوچك يا Mini-AWACS نام گذاري نمود؛ هر چند كه در قياس با رادارهاي پرندهء قدرتمندي چون E-3 Sentry اين قابليت، كوچك بوده و قابل مقايسه نيست؛ اما با توجه به توانمندي اف22 در تشخيص به موقع خطرات و تهديدات، همين قابليتهاي موجود اف22 نيز اغلب سودمند و موثر واقع ميشوند. سيستم شناسايي اهداف هوايي تعبيه شده در اف22، اين امكان را ميسر ميسازد تا همكاري تنگاتنگي با شكاريهاي اف-15 و اف-16 به انجام رساند و اهداف شناسايي شدهء خود را به سيستم آنها انتقال دهد و اگر حين انتقال اطلاعات، سيستم اف22 تشخيص دهد كه هر دو هواپيماي خودي، بر روي يك هدف متمركز شدهاند، امكان تغيير و انتخاب هدفي ديگر را ميسر ميسازد. به طور معمول، شناسايي اهداف هوايي توسط اف22، صدها برابر سريعتر از آواكسها انجام ميپذيرد. رادار AN/APG-77 امكان ديدي فراتر از 120 درجه را در افق و ارتفاع فراهم ميآورد.

ديد وسيع و عمیق رادار اف-22 در قياس با جنگندهء نسل چهارم سوخوی-30،
هيچ شانس پيروزي هوايي را براي خلبان سوخو ميسر نميسازد
رادار اف22 كه به صورت «كمتر قابل شناسايي شدن» طراحي شده است، داراي قابليت انتقال داده با پهناي وسيع ميباشد كه امكان تبادل حجم عظيمي از اطلاعات با سرعت بالا را با گيرنده و فرستندههاي خودي فراهم ميسازد. (اين قابليت در اصطلاح Broadband ناميده ميشود.) اف22 همچنين قادر است اطلاعات كسب شدهء خود را به به اف22 ديگر انتقال دهد و بدين ترتيب، نيازي به مكالمهء راديويي كه باعث شنود احتمالي توسط دشمن ميشود، نخواهد داشت. خط انتقال دادهء موسوم به IEEE-1394B منحصرن جهت جنگندهء اف-22 طراحي و ساخته شده است كه از روي سامانهء انتقال دادهء تجاري IEEE-1394 برگرفته شده است كه اغلب بر روي كامپيوترهاي شخصي استفاده ميگردد. اين خط انتقال داده، بعدها بر روي جنگندهء اف-35 نيز تعبيه و نصب گرديد.
سامانهء رادار AN/APG-77 كه توسط بخش سيستمهاي الكترونيكي كمپاني نورثروپ - گرومن، به طور ويژه براي نصب بر روي جنگندهء اف22 طراحي و ساخته شده است، مجهز به بيش از 2000 ماجول گيرنده و فرستنده ميباشد كه باعث افزايش سرعت پردازش اطلاعات، كم شدن سطح مقطع راداري، و افزايش پهناي باند انتقال داده ميگردد.

تحويل رادارهاي AN/APG-77 به طور رسمي از مي 2005 آغاز شده و تاكنون بيش از 100 دستگاه رادار AN/APG-77 بر اساس قيمت تعيين شده و طبق زمانبندي معلوم، توسط نورثروپ - گرومن ساخته شده است. امروزه اغلب تكنولوژي به كار گرفته شده در توليد اين رادار، جهت طراحي و ساخت رادار AN/APG-81 جنگندهء اف35 به كار گرفته شده است. گونهء AN/APG-77v1 كه امروزه براي نصب بر روي اف22 توليد ميگردد، داراي قابليت كامل انجام عمليات زميني، تهيهء نقشهء مجازي از سطح زمين و شناسايي، ردگيري و هدفگيري اهداف متحرك زميني ميباشد. (اين عمليات در اصطلاح GMTI يا GMTT ناميده ميشود كه مخفف عبارت ground moving target indication and track ميباشد.)

برخي مشخصات رادار AN/APG-77
سازنده: نورثروپ - گرومن
برد شناسايي: 125 مايل (در مدل جديد 250 مايل)
نوع: اسكن فعال الكترونيكي آرايهاي موسوم به AESA يا active electronically scanned array
وظيفه: ايجاد برتري هوايي به همراه قابليت شناسايي، ردگيري و حمله به اهداف زميني
پردازشگر: يك برد الكترونيكي داراي دو ميكروپراسسور ساخت Raytheon با قدرت پردازش 10.5 گيگاهرتز و 300 مگابايت حافظه
ديد: 120 درجه در افق و ارتفاع
ديد: 120 درجه در افق و ارتفاع
+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم اردیبهشت ۱۳۸۷ ساعت 12:27 توسط شبان نیا
|